چکیده خبر
- تورم بالاتر از انتظار، احتمال افزایش نرخ بهره آمریکا را پررنگ کرد؛ این وضعیت به دلار کمک کرد و بر طلا و داراییهای پرریسک فشار آورد.
- بیتکوین علاوه بر فشار اقتصاد جهانی، با خروج حدود ۱٫۰۷ میلیارد دلار از صندوقهای اسپات و موج بستهشدن معاملات اهرمی روبهرو بود.
- نفت در مجموع هفته افت کرد، ولی پنجشنبه با نگرانی از اختلال عرضه جهش داشت؛ بنابراین بازارها در تمام روزها همجهت نبودند.
- برای سرمایهگذار ایرانی با توجه به نوسانات قیمت تومانی دلار در کشور، افت دلاری طلا یا بیتکوین در قیمت تومانی کمتر یا بیشتر میشود.
بازارها چقدر افت کردند؟
برای مقایسه منصفانه، قیمت پایان جمعه ۱۵ آبان را با پایان جمعه ۲۲ آبان مقایسه کردهایم. این اعداد بازده هفتگی هستند، نه تغییرات ۲۴ساعته امروز.
| بازار | قیمت پایان جمعه | تغییر هفتگی |
|---|---|---|
| بیتکوین | ۶۸٬۲۴۹ دلار | ۹٫۹۰٪ افت |
| اتریوم | ۱٬۹۲۸ دلار | ۱۳٫۷۶٪ افت |
| طلای آتی | ۳٬۸۸۶٫۳۰ دلار برای هر اونس | ۴٫۶۳٪ افت |
| نفت برنت آتی | ۹۵٫۸۴ دلار برای هر بشکه | ۲٫۵۲٪ افت |
| شاخص دلار | ۱۰۳٫۴۱ واحد | ۱٫۰۹٪ رشد |
| شاخص اساندپی ۵۰۰ | ۷٬۵۶۱٫۶۷ واحد | ۲٫۵۱٪ رشد |
منبع داده: یاهو فایننس؛ محاسبه بازده با بیتوانا. طلا و نفت، قیمت قراردادهای آتی هستند. پایان روز رمزارزها بر مبنای UTC محاسبه شده و ساعت بستهشدن بازارها یکسان نیست.

نکته نمودار همین است: با وجود افت بورس آمریکا در پایان هفته، شاخص اساندپی ۵۰۰ در مجموع هفته مثبت ماند. پس نمیتوان گفت همه سرمایهگذاران از همه بازارها فرار کردهاند؛ شدت فروش در کریپتو بیشتر بود.
چرا نگرانی از نرخ بهره دوباره بالا گرفت؟
گزارش تورم آمریکا در سهشنبه ۱۹ آبان نشان داد قیمت مصرفکننده در اکتبر ۰٫۴٪ بالا رفته؛ انتظار بازار ۰٫۳٪ بود. تورم بدون غذا و انرژی هم ۰٫۳٪ اعلام شد، درحالیکه پیشبینی ۰٫۲٪ بود. همین اختلافهای کوچک، امید بازار به آرامشدن تورم را ضعیف کرد. جزئیات این واکنش را در گزارش اثر تورم آمریکا بر بیتکوین و طلا توضیح دادهایم.
معنایش ساده است: اگر گرانی ادامه پیدا کند، بانک مرکزی ممکن است برای مهار آن نرخ بهره را بالاتر ببرد. در این شرایط، وامگرفتن گرانتر میشود و اوراق دولتی میتوانند سود جذابتری بدهند؛ در نتیجه بعضی سرمایهگذاران تمایل کمتری به پذیرش ریسک دارند.
آمار جمعه کمی آرامش داد: رشد ماهانه قیمت تولیدکننده ۰٫۳٪ بود، کمتر از انتظار ۰٫۴٪. بااینحال، نگرانی از افزایش بهره از بین نرفت. بازار فعلاً بر اساس انتظارش از تصمیم بانک مرکزی معامله میکند؛ تصمیم آینده هنوز قطعی نیست.
چرا دلار بالا رفت، اما طلا پایین آمد؟
وقتی سرمایهگذاران انتظار سود بیشتری از داراییهای دلاری دارند، تقاضا برای دلار میتواند افزایش پیدا کند. بازده اوراق دوساله آمریکا نیز در هفته گذشته حدود ۰٫۳۴ واحد درصد بالا رفت و به نزدیکی ۴٫۸۷٪ رسید؛ نشانهای از تغییر انتظار بازار درباره نرخ بهره.
طلا سود دورهای ندارد. وقتی اوراق سود بیشتری بدهند، نگهداری طلا برای بعضی سرمایهگذاران جذابیت کمتری پیدا میکند. دلار قویتر هم خرید طلای دلاری را برای دارندگان ارزهای دیگر گرانتر میکند. به همین دلیل، حتی داراییای که معمولاً پناهگاه روزهای نگرانکننده است، میتواند زیر فشار فروش قرار بگیرد.
طلای نقدی پنجشنبه حدود ۳٪ افت کرد. افزایش قیمت نفت در همان روز نیز نگرانی از تورم و بهره بالاتر را تشدید کرد. بنابراین تصور اینکه «تورم بالا برود، طلا حتماً گران میشود» برای توضیح رفتار کوتاهمدت بازار کافی نیست.
چرا بیتکوین شدیدتر ریخت؟
در کریپتو، فشار اقتصاد جهانی با ضعیفشدن تقاضا همزمان شد. دادههای فارساید نشان میدهد صندوقهای اسپات بیتکوین آمریکا از دوشنبه تا جمعه، در هر پنج روز خروج خالص پول داشتند؛ جمع این خروج به ۱٬۰۶۵٫۳ میلیون دلار، معادل حدود ۱٫۰۷ میلیارد دلار رسید. این صندوقها یکی از راههای ورود سرمایه به بیتکویناند و کاهش تقاضا در آنها برای بازار اهمیت دارد.
خروج پول به هفته گذشته محدود نمیشود. نمودار کویندسک نشان میدهد پس از ورود خالص سرمایه در دو سال گذشته، مجموع جریان پول صندوقهای اسپات بیتکوین در سال ۲۰۲۶ تا ۲۱ آبان منفی شده است؛ یعنی برداشت سرمایه از ورود آن بیشتر بوده است.

معاملات اهرمی هم افت را تندتر کردند. به گزارش دِبلاک، در آمار صبح جمعه حدود ۱٫۴۷ میلیارد دلار موقعیت معاملاتی طی ۲۴ ساعت بسته شده بود؛ حدود ۱٫۳۱ میلیارد دلار آن مربوط به معاملهگرانی بود که روی رشد قیمت حساب کرده بودند. وقتی زیان این معاملات زیاد میشود، صرافی آنها را خودکار میبندد و این اتفاق میتواند فشار فروش را بیشتر کند.
خبرهای شرکتها هم به نگرانیها اضافه شد: استعفای جنسن هوانگ از انویدیا بر فضای سهام فناوری اثر گذاشت. خبر حذف شرکت استراتژی، از بزرگترین دارندگان شرکتی بیتکوین، از شاخصهای اماسسیآی نیز نگرانی از فروش سهام این شرکت توسط صندوقهای پیرو شاخص را بیشتر کرد. این موضوع با فروش اجباری بیتکوینهای خود شرکت فرق دارد.
تحلیل هفتگی کوینبیس نیز تغییر انتظار درباره نرخ بهره را عامل مهم فروش این هفته میداند. پس برای فهم علت ریزش بیتکوین، باید فشار اقتصاد جهانی، جریان پول صندوقها و معاملات اهرمی را کنار هم دید.
قیمتهای لحظهای کریپتو:
بیتکوین: ...
اتریوم: ...
نفت چرا ریخت و دوباره بالا رفت؟
در بازار نفت، بهبود عرضه نقش پررنگی داشت. آژانس بینالمللی انرژی در گزارش نوامبر اعلام کرد صادرات خلیج فارس سریعتر از تقاضای جهانی بهبود یافته و ذخایر مشاهدهشده نفت در اکتبر ۵۲ میلیون بشکه افزایش پیدا کرده است. وقتی نفت بیشتری در دسترس باشد و مصرف با همان سرعت بالا نرود، قیمت تحت فشار قرار میگیرد.
اما این مسیر یکطرفه نبود. پنجشنبه، حملات به زیرساختهای انرژی عربستان و نگرانی از اختلال عبور نفتکشها، قیمت برنت را حدود ۳٫۳٪ بالا برد. با وجود این جهش، برنت جمعه در ۹۵٫۸۴ دلار بسته شد و بازده کل هفتهاش همچنان منفی بود.
همین رفتوبرگشت برای بازارهای دیگر مهم است: نفت ارزانتر میتواند به کاهش فشار تورم کمک کند؛ جهش دوباره آن بر اثر اختلال عرضه، ممکن است نگرانی از نرخ بهره بالاتر را زنده نگه دارد. به همین دلیل، خبرهای منطقه همزمان به نفت، دلار، طلا و کریپتو میرسند، اما اثر یکسانی ندارند.
این تغییرات برای دلار، تتر و طلای شما در ایران چه معنایی دارد؟
شاخص دلار، ارزش دلار را در برابر چند ارز بزرگ جهان میسنجد؛ قیمت دلار به تومان به شرایط داخل ایران هم وابسته است. عرضه ارز، تقاضای بازار و خبرهای سیاسی میتوانند مسیر آن را تغییر دهند. بنابراین رشد ۱٪ شاخص دلار، به معنی رشد دقیقاً ۱٪ دلار یا تتر در ایران نیست.
برای کسی که خرید تتر را دنبال میکند، نرخ تتر به تومان اهمیت دارد. قیمت جهانی تتر برای نزدیکماندن به یک دلار طراحی شده، اما قیمت تومانی آن از نرخ ارز و عرضهوتقاضای داخلی هم تأثیر میگیرد.
قیمت لحظهای تتر
...در خرید طلای آنلاین با تتر گلد، دو عامل را باید با هم دید: قیمت جهانی طلا و نرخ دلار به تومان در ایران. هر واحد تتر گلد نماینده یک اونس تروا طلای خالص است؛ قیمت معامله آن میتواند با ارزش طلای پشتوانه اختلاف داشته باشد.
چرا افت طلا همیشه به همان اندازه در تومان دیده نمیشود؟
یک مثال فرضی: اگر قیمت دلاری طلا ۵٪ پایین بیاید و قیمت تومانی دلار در ایران ۸٪ بالا برود، حاصل این دو تغییر حدود ۲٫۶٪ رشد ارزش تومانی است. این محاسبه پیش از کارمزد و اختلاف قیمت خریدوفروش است و بازده واقعی این هفته را نشان نمیدهد.
قیمت لحظهای تتر گلد:
...برای ادامه مسیر بازارها، چه چیزهایی را دنبال کنیم؟
سه موضوع اهمیت بیشتری دارند: آیا آمارهای تازه تورم، نگرانی از افزایش بهره را کمتر میکنند؟ آیا خروج پول از صندوقهای بیتکوین متوقف میشود؟ و آیا عرضه نفت با اختلال تازهای روبهرو خواهد شد؟ گزارش مالی انویدیا در سهشنبه ۲۶ آبان هم میتواند بر اعتماد به سهام فناوری اثر بگذارد.
برای قضاوت درباره پایان ریزش، یک روز سبز کافی نیست. بهتر است ببینیم فشارهایی که فروش را بیشتر کردهاند، واقعاً ضعیف میشوند یا فقط قیمت برای مدتی برمیگردد. اگر با اهرم معامله میکنید، نوسانهای بین راه هم بهاندازه جهت نهایی بازار اهمیت دارند.