علت ریزش بیتکوین را نمیتوان به یک خبر محدود کرد. خروج پول از صندوقها، نگرانی از افزایش نرخ بهره آمریکا و آشفتگی سهام فناوری، بازار را ضعیف کرده بودند؛ بستهشدن اجباری معاملات اهرمی هم به افت آخر هفته شتاب داد.
ریزش بیتکوین تا کجا ادامه پیدا کرد؟
پس از افت صبحگاهی، خریداران بخشی از ریزش را جبران کردند. در دادههای ثبتشده ساعت ۹:۰۹ صبح به وقت تهران، قیمت بیتکوین حدود ۶۴٬۷۹۵ دلار و اتریوم حدود ۱٬۸۰۴ دلار بود.
فروش فقط به بیتکوین محدود نبود. در همین حوالی، اتریوم حدود ۴٫۷٪، سولانا ۶٪ و دوجکوین ۷٫۳٪ افت داشتند؛ نشانهای از اینکه فشار فروش، چند ارز بزرگ بازار را همزمان درگیر کرده است.

قیمت لحظهای اتریوم: ...
چرا بازار کریپتو دوباره سقوط کرد؟
معاملات اهرمی، ریزش را تندتر کردند
بلومبرگ به نقل از کوینگلس، ارزش معاملات اهرمی بستهشده در ۲۴ ساعت منتهی به ۴:۳۰ صبح امروز به وقت تهران را حدود ۲ میلیارد دلار اعلام کرده است؛ عمدتاً معاملاتی که روی رشد قیمت (معاملات لانگ) باز شده بودند.
در معامله اهرمی، فرد با مبلغی بیشتر از سرمایه اولیهاش معامله میکند. اگر قیمت زیادی خلاف انتظار او حرکت کند، صرافی معامله را اجباری میبندد؛ اتفاقی که به آن «لیکوییدشدن» میگویند. بستهشدن پیاپی معاملات خرید میتواند فروش بیشتری ایجاد کند و افت را به معاملهگران بعدی برساند.
صندوقهای بیتکوین (ETF) هم اوضاع خوبی نداشتند
صندوقهای اسپات بیتکوین، امکان سرمایهگذاری بورسی در این ارز را فراهم میکنند. طبق دادههای فارساید، این صندوقها در آمریکا از ۱۴ تا ۲۲ آبان، معادل ۵ تا ۱۳ نوامبر میلادی، هفت روز متوالی خروج خالص پول ثبت کردهاند؛ در مجموع حدود ۱٫۹۱ میلیارد دلار.
یعنی در این دوره، پول خارجشده از صندوقها بیشتر از پول ورودی بوده است. وقتی تقاضا از این مسیر ضعیف میشود، بازار برای جذب فروش به خریداران دیگری نیاز دارد. این آمار مربوط به روزهای قبل از آخر هفته است؛ برای شنبه و یکشنبه که بازارهای جهانی تعطیل هستند پول وارد صندوقهای ETF نمیشود.

نرخ بهره بالاتر، کار را برای داراییهای پرریسک سخت میکند
آمار تورم آمریکا و موضع مقامهای بانک مرکزی، انتظار افزایش نرخ بهره را تقویت کرده است. دلار هم در پایان هفته به بالاترین سطح حدود ۱۹ ماه اخیر رسید.
وقتی اوراق دولتی بازده بیشتری میدهند، سرمایهگذار برای پذیرفتن نوسان شدید بیتکوین یا سهام فناوری، دلیل قویتری میخواهد. همین مقایسه میتواند بخشی از تقاضا را از داراییهای پرریسک دور کند. این توضیح، سازوکار احتمالی فشار بر بازار است؛ نه اثبات اینکه تمام فروشندگان به یک دلیل فروختهاند.
نگرانی درباره انویدیا هنوز تمام نشده است
پس از استعفای جنسن هوانگ از انویدیا، سهام فناوری همچنان زیر فشار بود. ایلان ماسک هم دیروز گفت انویدیا بدون هوانگ ممکن است توافقهای مهمی را از دست بدهد. این، ارزیابی ماسک از آینده شرکت است.
ارتباطش با کریپتو از رفتار سرمایهگذاران میگذرد: وقتی اعتماد به سهامِ پررشد آسیب میبیند، بعضی سرمایهگذاران ریسک را در بخشهای دیگر سبدشان هم کم میکنند. بااینحال، نمیتوان کل ریزش بیتکوین را به خبرهای یک شرکت نسبت داد.
طلا، دلار، نفت و بورس چه وضعی داشتند؟
صبح امروز بازارهای اصلی بورس، طلا و نفت در تعطیلی آخر هفتهاند. بنابراین، جدول زیر وضعیت پایان جمعه ۲۲ آبان، برابر با ۱۳ نوامبر میلادی را نشان میدهد:
| بازار | آخرین مقدار جمعه | تغییر هفتگی |
|---|---|---|
| شاخص دلار | ۱۰۳٫۴۱ واحد | ۱٫۰۹٪ رشد |
| طلای آتی آمریکا | ۳٬۸۸۶٫۳۰ دلار برای هر اونس | ۴٫۶۳٪ افت |
| نفت برنت آتی | ۹۵٫۸۴ دلار برای هر بشکه | ۲٫۵۲٪ افت |
| شاخص اساندپی ۵۰۰ | ۷٬۵۶۱٫۶۷ واحد | ۲٫۵۱٪ رشد |
| شاخص نزدک | ۲۵٬۱۳۶٫۲۷ واحد | ۲٫۲۷٪ رشد |
منبع جدول: دادههای پایانی یاهو فایننس؛ محاسبه بازده توسط بیتوانا. قیمت طلا و نفت مربوط به قراردادهای آتی است.
پس تصویر بازار، «سقوط همهچیز» نیست. نزدک جمعه حدود ۰٫۹٪ افت کرد، اما مجموع هفته را مثبت تمام کرد. برای طلا، دلار قویتر و نگرانی از نرخ بهره مهم بود. در نفت، عامل دیگری هم وجود داشت: آژانس بینالمللی انرژی از بازگشت سریعتر عرضه نسبت به تقاضا و احتمال مازاد عرضه خبر داده است.
زمینه این حرکتها را در گزارش سقوط بیتکوین، طلا و نفت و جهش دلار توضیح داده بودیم. تحول تازه، ادامه افت کریپتو در تعطیلی بازارهای دیگر و تشدید فروش اهرمی است.
قیمت تومانی ممکن است تصویر متفاوتی نشان بدهد
رشد شاخص دلار یعنی تقویت دلار در برابر مجموعهای از ارزهای جهانی؛ از آن نمیتوان نتیجه گرفت که قیمت تتر در ایران هم به همان اندازه بالا رفته است. مثلا قیمتِ تومانی بیتکوین به دو عامل وابسته است: قیمت جهانی آن و قیمت دلار یا تتر به تومان در ایران.
برای تتر گلد هم باید قیمت جهانی طلا و نرخ ارز داخلی را کنار هم دید. افزایش نرخ ارز میتواند بخشی از افت دلاری طلا را جبران کند؛ کاهش آن میتواند افت تومانی را بیشتر کند.
آیا برگشت قیمت یعنی ریزش تمام شده است؟
برگشت بیتکوین از کف صبحگاهی نشان میدهد در قیمتهای پایینتر خریدار وجود داشته، اما برای اعلام پایان ریزش کافی نیست. در شروع هفته معاملاتی آمریکا، دو نشانه مهمترند: آیا خروج پول از صندوقها کمتر میشود و آیا فروش سهام فناوری آرام میگیرد؟
گزارش مالی انویدیا هم قرار است بامداد چهارشنبه ۲۷ آبان به وقت تهران، یعنی عصر سهشنبه ۱۷ نوامبر میلادی در آمریکا، منتشر شود و میتواند بر فضای سهام فناوری اثر بگذارد. تا آن زمان، برگشت چندساعته قیمت را باید در کنار جریان پول و شرایط بازارهای دیگر سنجید.